الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
776
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
( 1 ) ابو بصير گفته است ، امام صادق به من فرمودند : آيا هيچ گاه دردمند و دژم و اندوهگين نمىشوى ؟ گفتم : چرا به خدا سوگند . فرمودند : هر گاه چنين مىشوى ، مرگ و تنهايى خودت را در گور به ياد آور كه تخم چشمهايت بر گونههايت فرو ريخته و مفاصل تو از يك ديگر گسسته و كرمها از گوشت تو مىخورند و پوسيدگى خود را به خاطر آور و اينكه از دنيا بريده و كوتاه دستى ، كه اين كار تو را به عمل وامىدارد و از آزمندى نسبت به دنيا باز مىدارد . « 1 » ( 2 ) و چون حسن ، پسر امام حسن مجتبى ( ع ) ، درگذشت ، همسرش فاطمه ، دختر امام حسين ( ع ) ، بر سر گورش خيمهيى زد و آنجا مقيم شد . شبها نماز مىخواند و بر پا بود و روزها روزه مىگرفت . اين بانو از زيبايى چون فرشتگان بود . چون يك سال گذشت ، به خدمتكاران خويش گفت : چون تاريكى شب فرا رسيد ، اين خيمه را از جاى بكنيد . چون شب فرا رسيد ، شنيد سروشى بانگ برداشته و مىگويد : آيا آنچه را گم كرده بودند يافتند ؟ و سروشى ديگر پاسخ داد : نه ، كه نوميد شدند و بازگشتند . « 2 » ( 3 ) و روايت است كه پيامبر ( ص ) در تشييع جنازهيى بودند و چون كنار گور رسيدند ، چندان گريستند كه اشگ جامهء ايشان را خيس كرد و فرمودند : برادران من ! براى چنين روزى آماده شويد . ( 4 ) و همان حضرت فرمودهاند : گور ، نخستين خانهء آخرت است . اگر كسى از آن برهد ، امور پس از آن آسانتر است و اگر از عذاب آن رهايى نيابد ، آنچه پس از آن است ، دشوارتر است . « 3 » ( 5 ) گفته شده است ، نوّاء ، همسر فرزدق شاعر درگذشت . گروه بسيارى از سران بصره از جمله حسن بصرى در تشييع جنازهاش حاضر شدند . حسن بصرى به فرزدق گفت : اى ابو فراس ! براى چنين روزى چه آماده كردهاى ؟ گفت : گواهى هشتاد سالهء « لا إله الا الله » و چون همسرش را به خاك سپردند ، كنار گور ايستاد و چنين سرود : « اگر مرا از عذاب گور در امان ندارى ، پس از آن از التهاب و شدت و سختى بيشتر بيمناكم ، چون روز رستاخيز ، رهروى تندخو و كشندگانى خشن ،
--> ( 1 ) . در امالى صدوق ، چاپ آقاى كمرهيى ، ص 345 ، آمده است . م . ( 2 ) . به نقل از ارشاد مفيد در بحار الانوار ، ج 44 ، ص 167 ، آمده است . م . ( 3 ) . به نقل از جامع الاخبار ، در بحار الانوار ، چاپ جديد ، ج 6 ، ص 242 ، آمده است . م .